Taxi
In de taxi naar Chez Henry staat de radio aan.
Ik luister al de hele dag - vertelt de chauffeur. ‘Ik ben positief. We gaan dit winnen.’ We zijn de Obama aanhangers. ‘In het Libanees hebben we een spreekwoord: ‘Een ezel stoot zich niet twee keer aan de zelfde steen - iedereen die dat wel doet is stupid. En Amerikanen hebben zich twee keer aan Bush gestoten. Een derde keer zou wel heel belachelijk zijn.’
Hij heeft vanmorgen gestemd - precies op het moment dat het rustig was. ‘Ik kon zo doorlopen.’
De chauffeur is goed op de hoogte: Van de belastingvoorstellen van Obama, tot de kosten van de oorlog in Irak. Hij weet waar hij het over heeft en geniet van de spanning. ‘Ik weet dat we gaan winnen. Het is niet spannend, stelt hij mijn reisgenoot gerust. We gaan dit winnen.’
Taxi (7)
De taxichauffeur in Newsport News is de belichaming van Virginia. De zuidelijke staat stemde sinds 1964 op de Republikeinen. Hij deed dat sinds 1984, vanaf het moment dat hij zijn Zuid-Koreaanse paspoort inruilde voor het Amerikaanse burgerschap.
‘Ik heb ook nog zeven jaar in Duitsland gewoond’, vertelt hij openhartig. ‘De mensen waren vreselijk aardig en het was allemaal zo netjes.’ Hij was er graag gebleven, maar Duitser worden was heel moeilijk. ‘Helaas, Duitsland is een goed land om te wonen - met een goed zorgstelsel en goed onderwijs.’
Hij vergeet rechts af te slaan, als hij hoort dat ik uit Nederland kom. ‘Ik ging altijd winkelen in Venlo!’, roept hij enthousiast. ‘En in Amsterdam ben ik ook geweest!’
Maar terug naar de verkiezingen. ‘Ik ga op Obama stemmen en mijn vrouw op McCain.’ Voor hem is het een serieuze zaak: ‘Ik vind het heel erg dat ze op McCain stemt, we hebben felle discussies. Ik zeg: ‘Je moet niet op McCain stemmen’, maar ze denkt toch dat dat de beste keuze is.’
Hij schat de kans dat zijn vrouw uiteindelijk inderdaad op de Republikeinen stemt in op z’n 60 procent. ‘Mijn stem gaat naar Obama’, zegt hij. ‘Altans, die kans is het grootst.’
Hip
Televisiezenders zijn ontzettend hip in Amerika. Allemaal gebruiken ze een touchscreen, waar ze dan ingewikkelde zaken laten zien en proberen uit te leggen.
Voorbeeldje: Een aantal staten gaat zeker naar McCain (Texas, bijvoorbeeld, 34 kiesmannen) en Obama wint zonder twijfel New York (31 kiesmannen).
In een aantal staten wordt echter hevig getwijfeld. Om nu te laten zien welke staten de kandidaten persé moeten winnen, om president te worden, schuiven televisiepresentators verschillende in bijvoorbeeld een McCainbakje, om te laten zien wat hij allemaal nodig heeft.
Of ze laten zien hoe de kaart van Amerika eruit ziet, als iedereen op Obama stemt.
Klinkt onbegrijpelijk? Kijk Saturday Night Live’s parodie op deze televisiepraktijken.
Bij CNN kunnen ze er niet heel hard om lachen.
Taxi (6)
Hij is pas sinds een week taxichauffeur in Boston en kent de weg nog niet helemaal. Hij werkt dagelijks van zes tot zes - ’s nachts.
‘De verkiezingen zijn intense‘, glimlacht hij. ‘Vanmiddag heb ik nog even naar dat diner gekeken, waar beide kandidaten zich van hun grappigste kant lieten zien. Hilarisch’
Maar stemmen? Nee, dat doet hij niet. ‘Dat heeft totaal geen zin. Het volk heeft hier niets over te zeggen - alles wordt in achterkamertjes besloten.’ Maar stemmen is toch belangrijk? ‘Nee, ik geloof er niet in. Maar als ik zou stemmen, stem ik voor John McCain. Hoe hij Amerika weer back on track wil krijgen spreekt me aan. En zijn economische plan is goed.’
Hij zet de auto aan de kant en nadat de achterbak geopend is, zegt hij gelaten: ‘Mensen verwachten dat ik op Obama stem, omdat ik zwart ben.’
Taxi (5)
Op weg van het vliegveld naar huis. Twee uur ’s nachts.
‘Natuurlijk stemt mijn vrouw op Obama’, zegt de taxichauffeur uit Tunesië vrolijk. ‘Natúúrlijk. Daar hebben we het niet eens over.’
Taxi (4)
De taxichauffeur in Minneapolis is blij dat de conventie voorbij is. ‘Al leverde het me veel geld op omdat het bussysteem een chaos was.’
Afgevaardigden had hij niet in zijn auto, maar verder wel veel pers, lobbyisten en andere gasten. Over politiek had hij het liever niet - tijdens de conventie. Maar nu wil hij er wel wat over zeggen.
‘De televisie, die zet ik tegenwoordig uit.’ Hij klinkt enigszins geïrriteerd. ‘Er zijn alleen maar spotjes van de kandidaten. McCain zegt dit over Obama en Obama zegt dat over Obama.’ Over Mccain hoort ‘ie niets.
‘Obama houdt het netjes over zichzelf, maar die van McCain werken beter. Negatieve campagnes blijven nou eenmaal beter hangen. Nee, niet bij mij hoor. Maar ik weet dat, ik heb een bachelor in communicatie.’
Taxi (3)
En, vraag ik enthousiast aan de taxichauffeur - ook uit Ethiopië - wat vind je van John McCain? Hij grinnikt, zoekt het juiste adres op in zijn TomTom en zegt dan diplomatiek: ‘Alle kandidaten zijn me dierbaar.’
Taxi (2)
Tegen het raam van de taxi is een ‘Change’ poster geplakt. Om de stoel van de bijrijder is een ‘Hope’ T-shirt gevouwen.
‘Ik zag hem voor het eerst in 2004′, vertelt de taxichauffeur, die in 1991 uit Ehtiopië kwam. ‘Hij sprak op de Democratische Conventie en ik had het gevoel alsof ik wakker werd. Ik wist niet dat ik sliep, maar toen ik hem hoorde spreken, kwam er licht in mijn leven.’
Het klinkt alsof hij het over de nieuwe messias heeft. Maar hij meent het. ‘McCain praat de hele tijd over ‘family first’, maar toen ik net aankwam in Amerika werkte ik in een verpleeghuis. Eén dag. Mensen daar lagen te wachten tot ze doodgingen. Is dat family first? Ik kon het niet aan.’
Dus hij stemt op de Democraten. Die zijn er voor de mensen. ‘Ik kwam tijdens Bush Sr. naar Amerika. Er was geen werk, ik kon nergens een baan vinden en ben gaan studeren. Goed voor mijzelf misschien, maar het gaat niet om mij. Het gaat om Amerika.’
Pas toen Bill Clinton aan de macht kwam, vond hij werk. Nu is hij franchisenemer van Super Shuttle, een bedrijf dat mensen van en naar het vliegveld brengt. ‘The American Dream‘, glimlacht hij. ‘Maar ik mis mijn familie in Ethiopië. Ik lijk wel een Republikein, praten over family first en er niet zijn voor mijn opa en oma.’
Taxi
‘Where are you from? The Netherlands? I was stationed in Soesterberg.’ Sommige dingen zie je niet aankomen. De taxichauffeur is veteraan, was gelegerd in Nederland en stemt altijd Republikeins.
Maar nu twijfelt hij. Het gaat slecht met de economie: ‘It’s really fucked up‘, stelt hij vast. ‘En Democraten lossen dat meestal wel op.’ Hij is Republikein omdat de Republikeinse Partij erg pro-leger is. En dat is belangrijk, als je veteraan bent.
Maar nu dus Obama. Hij vraagt me of ik denk dat de presidentskandidaat het gaat redden. Ik zeg hem dat ik werkelijk geen idee heb en vraag hem of Amerika klaar is voor een zwarte president. Hij twijfelt niet: ‘Zeker. Ik had verwacht dat Amerikanen klaar zouden zijn voor een vrouwelijke president, maar dat was niet zo. We zijn klaar voor een ‘African American‘ en hij gaat de economie redden.’